Miasto i Gmina Małogoszcz

Małogoszcz
Okolice
Galeria I
Galeria II
Linki
Forum

Małogoszcz - miasto w woj. świętokrzyskim (powiat jędrzejowski), oddalone o 30 km od Kielc i 18 km od Jędrzejowa. Położony jest wśród wzgórz Pasma Przedborsko-Małogoskiego. Zamieszkuje go około 4300 mieszkańców.
Znany od XII w. (1136 r. Malogost) jako gród kasztelański, miasto od 1408 do 1869, kiedy to zostaje pozbawione praw miejskich. Po 127 latach (1.I.1996) Małogoszcz odzyskał prawa miejskie.
Zabytki: kościół parafialny p.w. Wniebowzięcia NMP z lat 1591-95, przy nim renesansowa plebania (XVI/XVII), na cmentarzu kościół św. Stanisława biskupa (1595).
Gmina zajmuje ogółem powierzchnię 14 537 ha, użytki rolne to 9 370 ha ( w tym: grunty rolne 7 249 ha, sady 68 ha, łąki 1 438 ha i pastwiska 615 ha). Lasy zajmują 3 862 ha, tj. 26,57 % powierzchni całej gminy. Administracyjnie gmina Małogoszcz wchodzi w skład powiatu jędrzejowskiego. Jest gminą miejsko - wiejską. W jej skład wchodzi 20 sołectw i miasto Małogoszcz.

Według danych z 31 grudnia 2004, miasto miało 3970 mieszkańców.

W Małogoszczu znajduje się Szkoła Podstawowa im. 24 lutego 1863 roku, Publiczne Gimnazjum oraz Liceum Ogólnokształcące. Funkcjonują one w jednym budynku przy ul. 11 Listopada. Miasto posiadajace drużynę piłkarską "Wierna Małogoszcz", obecnie trzecioligową. W pobliżu miasta znajduje się cementownia, której właścicielem obecnie jest koncern Lafarge. Życie kulturalne miasta organizuje Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury. W architekturze urabistycznej zwraca uwagę Osiedle wybudowane w latach siedemdziesiątych dwudziestego wieku podczas wznoszenia Cementowni Małogoszcz. Centrum architektonicznym miasta jest zabytkowy rynek. Na terenie miasta działa rozbudowana sieć internetowa zapewniająca mieszkańcom nielimitowany dostęp do internetu. Rozpoczęła ona działalność w 2003 roku.

RYS HISTORYCZNY

Małogoszcz założony został w kotlinie otoczonej wzgórzami Babinek, Grabki, Spinkowa Góra i Krzyżowa Góra na zachodnim krańcu Gór Świętokrzyskich w paśmie Przedborsko – Małogoskim. Dzięki położeniu na skrzyżowaniu ważnych szlaków handlowych z Węgier do Prus i z Rusi na Śląsk już w średniowieczu był ważnym ośrodkiem strategicznym i gospodarczym. W XII wieku był znaczącym administracyjnie grodem, choć samo jego powstanie datować należy dużo wcześniej.
Najstarsze zapiski o grodzie kasztelańskim pochodzą z bulli arcybiskupiej gnieźnieńskiej z 1136 roku. Pierwotnie gród kasztelański został założony nad rzeką Łososiną na wzgórzu bocheńskim Ptaszyńcu. Gród został jednak w roku 1259 zniszczony przez Tatarów i jego mieszkańcy przenieśli się ku podnóżu, wznoszącego się nieopodal wzgórza Babinek. Tu powstało podgrodzie, które dało początek miastu. Książe Bolesław Wstydliwy dokonał jego lokacji w roku 1270. Rozwój grodu i osady przypada na lata panowania Kazimierza Wielkiego.

Prawa miejskie i królewski herb nadał osadzie w roku 1408 Władysław Jagiełło.
W czasach największego rozkwitu miasto gościło wielu polskich królów. Bywał tu Kazimierz Wielki i Władysław Jagiełło, Kazimierz Jagiellończyk, królowa Anna i Stefan Batory. Miasto odwiedził również Tadeusz Kościuszko po bitwie pod Szczekocinami w roku 1794. Pochowani są tu generałowie powstania Wodziki i Grochowski. 24 lutego 1863 roku w okolicach Małogoszcza rozegrała się jedna z najkrwawszych bitew powstania styczniowego.
Nie omijały miasta także klęski i nieszczęścia. Żołnierze szwedzcy zniszczyli i ograbili Małogoszcz w roku 1665 i 1702. Wielokrotnie zaraza morowa i pożary dziesiątkowały miejscową ludność wraz z dorobkiem życia kilku pokoleń.
Rząd carski odebrał miastu prawa miejskie w roku 1869, odzyskał je Małogoszcz 1 stycznia 1996 roku.
Dzisiaj miasto Małogoszcz jest siedzibą władz administracyjnych gminy i stanowi jej główny ośrodek życia kulturalnego i społecznego.

ŚRODOWISKO PRZYRODNICZE I PRZEMYSŁ

Teren gminy Małogoszcz położony jest w granicach podprowincji. Wyżyny Środkowopolskiej, przy czym północno-wschodnia jej część stanowi fragment mezoregionu pasma Przedborsko-Małogoskiego. To monolityczne pasmo, ciągnie się na długość około 60 km i zbudowane jest z wapieni górnojurajskich i piaskowców kredowych. Ciągłość pasma przerwana jest przez przełom doliny Łośnej. Część gminy Małogoszcz wchodzi w skład Konecko-Łopuszańskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu oraz Włoszczowsko-Jędrzejowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu.

TURYSTYKA, SPORT I KULTURA
Interesująca i bogata historia oraz ciekawe krajobrazowo położenie sprawiają, że Małogoszcz i okolice są często celem wypraw turystycznych i rekreacyjnych. Tereny wycieczek zlokalizowane są w rejonie Bocheńca nad rzeką Łososiną i Białą Nidą. Dużą atrakcją widokową, siedliskiem różnorodnych gatunków ptaków oraz wspaniałym miejscem do wędkowania jest zbiornik retencyjny obok Zakrucza (ok. 24 ha powierzchni).
Na terenie gminy zlokalizowane są ośrodki wypoczynkowe o znaczeniu ponadgminnym, są to:
- Ośrodek WIERNA w Bocheńcu.
- Ośrodek Uniwersytetu Warszawskiego.
- Ośrodek Ptaszyniec w Bocheńcu.
- Ośrodek SŁUPEK w Ludwinowie.
Gmina Małogoszcz znajduje się w czołówce gmin agroturystycznych województwa świętokrzyskiego. Sprawiły to naturalne warunki krajobrazowe, położenie geograficzne, walory przyrodnicze, bardzo dobrze rozbudowana baza usług socjalnych.

W Sabianowie koło Małogoszcza gospodarze oferują naukę jazdy konnej (dla bardziej zaawansowanych jazdę w terenie, znakomitą kuchnię, czyste powietrze i dużo przestrzeni. Ośrodki wypoczynkowe w Bocheńcu usytuowane są w pięknym sosnowym lesie, będącym rajem dla grzybiarzy;znakomite łowisko wędkarskie stanowi natomiast rzeka Łośna (zwana też Łososiną lub Łosośną, lepiej jednak znaną jako Wierna z powieści S. Żeromskiego). W odległości ok.4 km. od Małogoszcza znajduje się duży zbiornik wodny z oznakowanym kąpieliskiem i zagospodarowanym polem namiotowym. Ze względu na szczególnie urokliwe krajobrazy dużą popularnością cieszą się zarówno wśród turystów, jak i miejscowej ludności, wycieczki rowerowe. Najbardziej popularne trasy to:
1.Małogoszcz – Ludwinów – Kozłów – Wiśnicz – Lasochów – Żarczyce Małe – Żarczyce Duże - Mieronice – Małogoszcz
2.Małogoszcz – Mieronice – Wola Teserowa – Rembieszyce – Nowa Wieś – Bocheniec - Dołki – Małogoszcz
3.Małogoszcz - Bocheniec - Zakrucze - Małogoszcz